توسعه استاندارد روغن موتور توسط ILSAC

توسعه استاندارد GF-5 نسبت به GF-4

مشخصات جدید GF-5 برای روغن موتور

GF-5 ، توسط کمیته بین المللی استانداردسازی روان کننده ها ILSAC تصویب و ایجاد شده است.  برنامه ریزی شده است تا در زمستان 2010 به بازار بیاید. روغن موتورهای GF-5 پیشرفته ترین روغن موتورها خواهند بود. آنها در چند زمینه عملکردی نسبت به GF-4 بهبود یافته اند.
بعضی از بهبودها که خودروسازان دوست دارند ببینند:

اقتصاد سوخت و بهبود مصرف سوخت،


محافاظت از سیستم های کنترل انتشار آلایندگی،


کنترل اکسیداسیون، لجن و رسوبات.


و همچنین ، گرانروی در درجه حرارت پایین، خوردگی در درجه حرارت بالا و پایین ، حفاظت از توربو شارژر و گرفتگی فیلتر، کنترل هوا گیری و کاهش حباب های کوچک هوا.

جدول مقایسه ای اطلاعات فنی روغن موتورهای معروف دنیا

Brand	Product	Grade	Base Oil	Ratings	Viscosity
			Group	API	40°C	100°C	Index
Shell	Helix Ultra	5W-40	III	SM/CF	74.4	13.1	187
	Helix Plus	10W-40	II/III	SL/CF	92.1	14.4	?
	Helix Super (Yellow)	20W-50	II	SL/CF	157	19	137
	Helix (Red)	20W-50	I/II	SG/CD	145	17.8	136
Castrol	Edge	5W-30	III	SM/CF	54.2	9.8	160
	Magnatec	10W-40	II/III	SL/CF	102	14.5	149
	GTX	20W-50	II	SL/CF	?	16.3	125
Mobil	Mobil 1	0W-40	IV	SM/CF	78	14	186
	Mobil 1	5W-50	IV	SM/CF	105	17.4	184
	Super S Plus	10W-40	II/III	SM/CF	95.8	14.5	?
	Super XHP Plus	15W-40	II	SM/CF	109	14.5	136
	Special	20W-50	I/II	SG/CD	?	?	?
	Delvac 1	5W-40	III/IV	CI-4+/SL	102	14.8	151
	Delvac MX	15W-40	II	CI-4/SL	117	15.5	140
Petron	Ultron Race	5W-40	III	SL/CF	93.7	15.1	?
	Ultron Rallye	10W-40	II/III	SL	94.9	14.3	?
	Ultron Touring	20W-50	II	SL	157	18	?
Red Line	Red Line	5W-30	V	SM/CF	62	10.6	162
	Red Line	10W-30	V	SM/CF	70	10.7	142
	Red Line	5W-40	V	SM/CF	94	15.1	170
	Red Line	10W-40	V	SM/CF	93	14.6	164
	Red Line	15W-50	V	SM/CF	138	19.6	162
	Red Line	20W-50	V	SM/CF	148	19.8	155
TOTAL	Quartz 9000	5W-40	III	SL/CF	82.2	13.6	169
	Quartz 7000	10W-40	II/III	SL/CF	96.8	14.81	160
	Quartz 5000	20W-50	II	SL/CF	171	18.8	124
	Quartz 3000	20W-50	I/II	SF/CC	154	17	119
	Quartz 2500	SAE-40	I/II	SF/CD	150	15.5	100

ساده کردن یک معما - انتخاب گرید مناسب روغن موتور برای ایران

انتخاب درجه گرانروی مناسب به دو چیز ارتباط دارد:

1. حداقل و حداکثر دمای محیط

2. تکنولوژی و میزان کارکرد و سلامت موتور

0W, 5W, 10W, 15W, 20W دامنه ویسکوزیته های زمستانی هستند.

ویسکوزیته های تابستانی شامل 20, 30, 40, 50, 60 هستند.

از میان ویسکوزیته های زمستانی  0W را کنار می گزاریم. زیرا اولأ این روغن در ایران بسیار کمیاب و گران است، ثانیأ دمای هوای زیر -36 درجه سانتی گراد در نقاط خاصی از کشور روی می دهد و ثالثأ مقدار بخار پذیری این روغن بسیار بیشتر است.

از میان اعداد تابستانی عدد 20 را به همان دلیل بالا و عدد 60 را بعلت ضخامت بیش از حد و کاربرد در موارد خاص حذف می کنیم.

حال با ترکیب اعداد باقی مانده به نتیجه گیری نزدیک می شویم. 

اگر در نقاطی که رانندگی می کنید و در طول مدتی که روغن در موتور شماست حداقل دمای محیط به کمتر از صفر درجه نمی رسد  آنگاه توصیه می شود از روغن های چند درجه ای زیر استفاده کنید:

5W-30, 5W-40, 5W-50, 10W-30, 10W-40, 15W-40, 15W-50, 20W-40, 20W-50

اگر در نقاطی که رانندگی می کنید و در طول مدتی که روغن در موتور شماست حداقل دمای محیط به کمتر از منفی 10 درجه نمی رسد  آنگاه توصیه می شود از روغن های چند درجه ای زیر استفاده کنید:

5W-30, 5W-40, 5W-50, 10W-30, 10W-40, 15W-40, 15W-50

اگر در نقاطی که رانندگی می کنید و در طول مدتی که روغن در موتور شماست حداقل دمای محیط به کمتر از منفی 18 درجه نمی رسد  آنگاه توصیه می شود از روغن های چند درجه ای زیر استفاده کنید:

5W-30, 5W-40, 5W-50, 10W-30, 10W-40

اگر در نقاطی که رانندگی می کنید و در طول مدتی که روغن در موتور شماست حداقل دمای محیط به پایین تر از منفی 18 درجه می رسد  آنگاه می بایست از روغن های چند درجه ای زیر استفاده کنید:

5W-30, 5W-40, 5W-50

نکته مهم:

در تمام طبقه بندی ها اولویت با "سبکترین" درجه ای است که سازنده خودرو توصیه کرده است.

 5W-30 و 5W-40 از بهترین گزینه ها برای اتومبیل های مدرن هستند.

بررسی روغن موتوربنزینی شرکت کاسترول - Castrol Magnatec 10W40 A3\B3

شرکت و برند کاسترول از زیر مجموعه های شرکت نفتی بی پی یا بریتیش پترولیوم می باشد، و مقر آن در انگلستان است.

کاسترول برای مجموعه روغن موتورهای برند مگناتک سر و صدای زیادی به پا کرده است.

این کمپانی مدعی است که نوعی تکنولوژی ابداع نموده که مقداری از روغن همیشه مانند آهن ربا به فلزات داخل موتور می چسبند؛ و به همین علت هنگام استارت موتور که بیشترین فرسایش موتور بعلت روانکاری ضعیف روغن در آن هنگام و سرد و سفت بودن روغن رخ می دهد، جلوگیری خواهد شد.

البته کارشناسان اعتقاد دارند که این روغن چیزی جز ترکیب روغن دسته IIa  با مقدار کمی روغن پایه پنجم  یا همان پایه استر نیست.

هیچکس از مقدار و درصد این ترکیب خبر ندارد.

تنها نکته ای که در مورد این روغن آزار دهنده است، اینست که یکی از شاخص های مهم اطلاعات فنی روغن به طور مرموزی پنهان گشته است. مثل اینکه تولیدکنندگان دوست نداشته اند با دادن اطلاعات شاخص ضعیف خاطر مصرف کنندگان را آزرده کنند!

نقطه اشتعال و مقدار کاهش در تست بخارپذیری کاملأ از تمام صفحات اطلاعات فنی این روغن در سراسر دنیا حذف شده است.

این روغن برای بازار ایران در قشم در بسته بندی چهار لیتری پر می شود.

سطح کارآیی آن SL ذکر شده و دارای گواهی MB 229.1 هم می باشد.

یکی دیگر از محصولات این کمپانی به نام  Castrol GTX Magnatec 10W40 مشابهت اسمی زیادی با این روغن دارد. برای این روغن نقطه اشتعال 194 درجه سانتی گراد ذکر شده است که نسبتأ عدد ضعیفی است. بنابراین این روغن را برای موتورهای انژکتوری پر حرارت توصیه نمی کنیم. 

به روز رسانی:

  اخیرا مقاله ای در یکی از سایت های معتبر مربوط مطالعه کردم که از نظر علم شیمی ادعای این کمپانی را رد کرده و آن را صرفا یک ترفند بازاریابی دانسته است. در صورت تمایل مطلب را در لینک زیر دنبال کنید:

افزودنیهای روغن موتور  

رابطه سطح کیفیت روغن با هزینه خودرو

 در اكثر موارد، هزينه ای كه بايد براي تعميرات قطعات مستهلك  ناشی از استفاده از روانكار نامناسب  پرداخته می شود، بسيار بيشتر از هزينه اي است كه براي يك روانكار گرانتر ولي بهتر در نظر گرفته مي شود .

 آمار نشان مي دهد تنها با افزايش 1 تا 2 % در قيمت يك روانكار بهتر، مي توان تا حدود %15 از هزينه هاي اضافی و تعمیرات يك خودرو کاست .

ضمن اين كه استفاده از يك روانكار مناسب فاصله زمانی تعويض روغن براي يك خودرو را زياد مي كند كه اين مسئله به حفظ محيط زیست نيز كمك مي كند و اين مسئله خود بيانگر اهميت دانش فنی روانكارهاست.

روغن موتور و بهینه سازی مصرف سوخت

روغن موتور چگونه به راندمان موتور کمک می کند؟

در یک پیشرانه پیشرفته بنزینی بهره وری سوخت حدود 15% است.

85% از انرژی یا به گرما تبدیل می شود که قسمتی از آن از سیستم اگزوز خارج شده و یا در موتور به صورت نیروی اصطکاک مصرف می شود.

چهار دلیل اصلی برای اتلاف این انرژی عظیم در یک موتور سوخت فسیلی وجود دارد:

1. در میل بادامک سوپاپ ها و ناحیه تماس آنها با بالابر 

2. در ناحیه تماس پیستون با سیلندر

3. در پمپ روغن و بخصوص زمان گرم شدن روغن و پمپ روغن های با ویسکوزیته بالا

4. میل لنگ و محل تماس با یاتاقان ها 

      

با کم کردن اصطکاک در این نقاط تماس و روانکاری سریع و به موقع می توان مقداری از این انرژی تلف شده را بکار گرفت و مقداری دیگر هم از این اتلاف جلوگیری کرد. این مهم با روغن موتوری دارای بهبود دهنده های سطح یا کاهش دهنده های اصطکاک Friction Modifires  با ویسکوزیتی پایین بدست می آید.

در سطح کارایی API SM دارا بودن افزودنی  تغییر دهنده اصطکاک الزامی شده است.

   اصلاح کننده های اصطکاک و عوامل خفیف ضد سایش مولکولهای پولاری هستند که به روانساز اضافه می شوند تا مانع تماس خفیف فلز با فلز شوند.

اسیدهای چرب ، Easter و برخی از مواد جامد مانند Graphite و molybdenum disulfide به این منظور به کار می روند.

مولیبدنیوم دی سولفاید یک ماده ضد اصطکاک و روانکار فوق العاده است.

این ماده اختصارأ MoS2 نامیده می شود.

بعضی از سازندگان روغن و افزودنیها  MoS2  را به عنوان مکمل و افزودنی روغن به طور مجزا می فروشند.     

افسانه شاخص گرانروی

تقریبأ اکثر مطالبی که در اینترنت در مورد روغن موتور به زبان فارسی وجود دارد مخاطبینشان را از استفاده از روغن های چند درجه ای با گستره دمایی زیاد - مثل 5W40 - برحذر کرده اند.

دلیل این مدعا هم این است که این روغن ها به مقدار بسیار بیشتری "بهبود دهنده شاخص گرانروی" یا همان ملکولهای VII که پیشتر معرفی کردم نیاز دارند. واین ممکن است به چسبندگی رینگ و مشکلات دیگر منجر شود. این ادعا تا حدودی صحیح می باشد!

ولی این حقیقت فقط در مورد روغن های مینرال یا معدنی و کمی کمتر برای روغن های نیمه سینتتیک صدق می کند.

در واقع روغن های تمام سنتزی به مقدار کمی VII نیاز دارند و حتی شاید فاقد آن باشند. این اطلاعات در پست زیر آمده است:

نکات مهم برای انتخاب یک روغن موتور

 بنابراین انتخاب و استفاده از یک روغن سنتزیMultigrade با گستره دمایی زیاد هیچ مشکلی از این لحاظ برای پیشرانه خودرو شما ایجاد نخواهد نمود.  

افسانه های روغن موتور

افسانه های روغن موتور را از قول یکی از قدیمی ترین و خوش نام ترین صنعت کاران روغن موتور در پیوند زیر بخوانید:

Motor Oil Myths

باورهای غلط و نادرست در مورد روغن موتور و درجات گرانروی

 فقط پنج صدم درصد ویا از هر دوهزار نفر فقط یک نفر اطلاعات صحیح از روغن موتور و چگونگی مصرف آن را دارد.

99% اطلاعاتی که از مصرف کنندگان تا دست اندرکاران در این مورد می شنوید کاملآ اشتباه و غیر علمی است!

یکی از این باورهای غلط و همه گیر برداشت نادرست از عدد دوم برچسب SAE است.

تصور عمومی بر این است که این عدد باید با دمای محیط محل استفاده منطبق باشد در حالی که این عدد نشاندهنده گرانروی و ضخامت روغن در دمای عملیاتی یا همان 100 درجه می باشد.

تصاویر مربوطه گویای این واقعیت هستند.

هیچ مرجعی بالاتر از انستیتو نفتی امریکا برای توضیح و روشن کردن این واقعیت نیست.

API به روشنی می گوید:

ویسکوزیته اندازه گیری جریان از خصوصیات روغن ، یا ضخامت در درجه حرارت معینی است.
غلظت درجه حرارت بالا (شماره دوم، 30 در 5W-30 روغن)  ضخامت ، و یا حجم ، برای روانکاری مناسب در درجه حرارت عملیاتی است. 

روغن multigrade (به عنوان مثال، SAE 5W-30)  توانایی خوبی برای جریان هوای سرد فراهم می کند، اما هنوزتوانایی حفظ ضخامت برای روانکاری در دما بالا را داراست. 

توضیحات API

بنابراین یک روغن 5W30 فقط مناسب یک جای سردسیر نیست. در یک مکان گرم هم از مزایای یک روغن روان یا به اصطلاح سبک می توان برخوردار شد.

فقط یک نکته وجود دارد؛ در روغن های سنگین و ضخیم با تکنولوژی قدیمی تر تحمل گرمایی بالاتر است، ولی در مقابل مانند گریدهای پایین تر کار خنک سازی را انجام نمی دهند. 

توصیه روغن موتورهای مناسب برای پژو 206 و رنو L90

 اصولآ موتورهای انژکتوری در سرعت تورک پایین قدرت زیاد با مصرف سوخت کمتر تولید می کنند؛ ولی این تمام داستان نیست،  این سیستم سوخت رسانی حرارت عملیاتی بسیار زیادی هم تولید می کند.

یک روغن مناسب برای یک چنین پیشرانه ای باید علاوه بر تمام استانداردهای لازم دو خاصیت برجسته تر داشته باشد:

1.تحمل حرارتی بالا

2.خنک سازی موثر
در غیر این صورت روغن در موتور بخار شده و دچار کم کردن وزن می شود این پدیده با آزمایشی به نام NOACK  اندازه گیری می شود.

  NOACK Evaporation Loss,1hr @  250°C  - %

   اکنون شما پس از مطالعه این دانستنیهای تخصصی می دانید که روغن های سبک تر و سینتتیک عمل خنک سازی را به طور موثرتری انجام می دهند. 

در پست های قبلی گفتیم که کمپانی های خودروساز به دلایل گوناگون فقط یک یا حداکثر چند روغن موتور را از یک یا دو برند را  برای مصرف در موتور خودروی ساخت خودشان توصیه می کنند، که این به نفع مصرف کننده نیست.

 برای ما پوشیده نیست که کمپانی های معظم خودرو سازی منافع مشترک با کمپانی های نفتی دارند. 

کمپانی های خودرو سازی فرانسوی که بازار خودروی ایران را در قبضه دارند، با کمپانی های نفتی فرانسوی، بخصوص توتال/الف ، مشترک المنافع هستند.   پس جای هیچ شکی نیست که چرا آنها بر استفاده از یک فرآورده خاص تأکید ویژه دارند.

هزینه های آزمایش روغن موتور برای گرفتن تاییدیه API

برای شناخت بیشتر چند روغن موتور مناسب برای پژو 206 و رنوL90 همراه مشخصات فنی معرفی می شود.

تمام این روغن ها دارای تحمل حرارتی بالای 210 درجه سانتی گراد و حداقل برپایه استاندارد SL هستند. 
روغن موتورهای مناسب پژو ۲۰۶ و رنو تندر میبایست حاوی حدود ۱۰۰۰ppm ترکیب ZDDP باشند.
مقدار ZDDP در استانداردهای مختلف روغن موتور بنزینی API 

فاکتور نمایش، موجود بودن کالا در بازار ایران و ترتیب حروف الفبا است.

BEHRAN SuperPishtaz++ 10W40 API SL  Flash point ºc  214ºc        Semi-Synthetic   vis@100ºc(cSt)   15   VI 167
BEHRAN SuperPishtaz       10W40     API SL    Flash point ºc  210ºc        Semi-Synthetic   vis@100ºc(cSt)   15    VI 160  

BEHRAN SuperPishtaz        5W40    API SL     Flash point ºc   214ºc             Full Synthetic    vis@100ºc(cSt)   15.2   VI 165

ELF  Competition ST            10W40  API SL    Flash point ºc   224ºc             Semi-Synthetic     vis@100ºc(cSt)    14.8    VI 149
ELF  Competition ST            15W50  API SL    Flash point ºc   252ºc             Semi-Synthetic     vis@100ºc(cSt)    18.7    VI 147  
ELF  PRESTIGRADE  TS      15W40    API SL    Flash point ºc   230ºc           Mineral     vis@100ºc(cSt)    13.8    VI 136  

ELF EXCELLIUM LDX        5W40   API  SL    Flash point ºc   226ºc               Full Synthetic     vis@100ºc(cSt)   14.2   VI 170

IRANOL 16000              20W50     API SL     Flash point ºc    220ºc         Mineral           vis@100ºc(cSt)    18     VI 120
IRANOL 16000              15W40     API SL     Flash point ºc   210ºc            Mineral            vis@100ºc(cSt)  15.3    VI 150

SPEEDY SUP*R                   20W50   API SL    Flash point ºc    225ºc        Mineral        vis@100ºc(cSt)   17.8   VI 128
TOTAL QUARTZ 5000      15W40   API SL    Flash point ºc    234ºc          Mineral   vis@100ºc(cSt)   14.3    VI 135

TOTAL QUARTZ 7000      10W40   API SL    Flash point ºc    232ºc          Semi-Synthetic   vis@100ºc(cSt)   14.8    VI 160

TOTAL QUARTZ 9000      5W40     API SL    Flash point ºc   228ºc        Full Synthetic  vis@100ºc(cSt)   13.6    VI 169

VALVOLINE  MaxLife     10W40  API SL    Flash point ºc    220ºc         Semi-Synthetic  
vis@100ºc(cSt)   15    VI 158

بررسی روغن موتوربنزینی شرکت نفت سپاهان - Super Speedy 20W50

    برای این روغن موتور بنزینی مشخصات فنی بالایی در میان روغن های در این دسته از گرانروی ذکر شده است. 

به همین جهت بررسی مستقلی برای آن در نظر گرفته شده است.

این یک روغن گروه دو و با پایه معدنی است 

دارای سطح کیفی API SL و MB229.1 می باشد.

مشخصات فنی این روغن به شرح زیر است:

Specification Test method Result:

 Kin.vis@100ºc(cSt)      17.8

 Viscosity Index              128

 Flash point ºc                   225

 Pour point ºc                   -24
Total Base Number      10

همین طور که ملاحظه می کنید شاخص گرانروی و عدد قلیاییت کل این روغن در بین روغن های  20W50 برجسته می باشد.

اگر با تمام توصیه های انجام شده در پست های قبل از یک روغن با گرانروی  20W50 می خواهید استفاده کنید این گزینه مناسبی برای تمام روغن های خارجی می تواند باشد. مضاف بر آن که قیمت بسیار پایین تری دارد.